Calamiteiten

Calamiteiten komen voor in verschillende vormen. Hieronder lees je verschillende voorbeelden van calamiteiten en hoe frequent deze voorkomen.

Schadelijke stoffen


Een ongeval waarbij grote hoeveelheden van een gevaarlijke stof vrijkomen, kan levensbedreigend zijn voor de omgeving. Ook het ontsnappen van een kleine hoeveelheid in een bedrijf kan al tot schade leiden. Grote ongevallen met giftige stoffen komen niet vaak voor, kleinere (koolmonoxide) lekkages wel. In grote steden gebeurt dit vrijwel dagelijks.

Calamiteiten met giftige stoffen, bijvoorbeeld brand door benzine, een brandende gaswolk (als LPG), een giftige gaswolk (als chloor) of een verdampende giftige vloeistof (als ammoniak), kunnen worden veroorzaakt door productiefouten of bij een ongeval tijdens vervoer. De effecten van blootstelling aan giftige stoffen lopen uiteen van irritaties aan luchtwegen, ogen en huid tot levensbedreigende gezondheidssituaties. In het algemeen geldt: hoe verder weg van de calamiteit, hoe minder de gezondheidsrisico’s zijn. Jaarlijks vinden er gemiddeld 20 calamiteiten plaats waarbij giftige stoffen vrijkomen.

Graafwerkzaamheden


Volgens het ministerie van Economische Zaken raken in Nederland 120 keer per werkdag kabels en leidingen beschadigd door graafwerkzaamheden. Dat zijn dan de officieel gemelde voorvallen. Het gaat zo vaak fout omdat er voor meer dan 2 miljoen kilometer leidingen en kabels in de grond liggen, waarvan lang niet alles is gedocumenteerd. Het herstel van de directe schade kostte in 2017 25 miljoen euro.

De indirecte gevolgen: schade omdat ondernemingen en organisaties telefonisch onbereikbaar zijn voor klanten, bedrijfscomputers en -machines die uitvallen tot de inhoud van de diepvries die de consument kan weggooien. Deze nevenschade wordt door het Gemeentelijk Platform Kabels & Leidingen (GPKL), geraamd op 730 miljoen euro.

Gaslekken


Regelmatig berichten de media over gaslekken (met kans op explosies) die gevaar opleveren voor de omgeving. In 2017 kwamen er 350 gaslekken voor, verspreid over heel Nederland. Vaak wordt hierbij de omgeving afgezet en ontruimd.

“Bij wegwerkzaamheden aan de Energieweg in Blasen is vrijdagochtend rond tien uur de hoofdgasleiding geraakt. Hierdoor lekte er gas op industrieterrein Blasenweide. In een straal van honderd meter werden door de brandweer tientallen bedrijven en woningen uit voorzorg ontruimd. Doordat naast de hoofdleiding ook een stroomkabel lag, werd geen risico genomen en gingen brandweer en politie meteen over tot ontruiming. De kabel werd kapot getrokken tijdens graafwerkzaamheden aan de Energieweg. De hulpdiensten kwamen in groten getale af op de melding.”

Branden


In 2016 woedden er in Nederland 150 branden waarbij de geschatte schade meer dan 1 miljoen euro was. Bij elkaar opgeteld veroorzaakten deze een schadepost van 470 miljoen euro. Hiervan vonden de meeste branden plaats in de industrie, aldus het NIVRE, het Nederlands Instituut Van Register Experts.

Volgens het Verbond van Verzekeraars en ondernemersorganisaties MKB-Nederland en VNO-NCW komt circa de helft van de bedrijven waar een grote brand uitbreekt, die ramp niet meer te boven ook al wordt de volledige schade door de verzekeraar uitgekeerd. De gevolgen van brand zijn vaak te groot om erbovenop te komen. Een kwart van de ondernemingen heeft geen alternatief scenario of een draaiboek klaarliggen. Volgens MKB Nederland en het Verbond van Verzekeraars gaat maar liefst 50 procent van de bedrijven na een brand binnen twee jaar failliet. Dat komt omdat de gevolgschade niet gedekt is. Ervan uitgaande dat er geen slachtoffers zijn en de belangrijke data (klanteninformatie, boekhouding, documenten) op een veilige plek buiten het bedrijfspand zijn opgeslagen, moet er opnieuw worden opgebouwd in de tijd dat de productie stil ligt.

Stroomstoringen


Nederland krijgt steeds vaker te kampen met stroomstoringen. In 2017 waren dat er 20.172, zo’n 55 per dag. Dat is iets meer dan het gemiddelde tussen 2012 en 2016, toen er gemiddeld 18.943 stroomstoringen plaatsvonden. Verreweg de meeste storingen gebeuren in het zogeheten laagspanningsnet. Dat zijn kabels die stroom afleveren bij huizen en bedrijven.

Graafschade is net als in voorgaande jaren de belangrijkste oorzaak van storingen: 28 procent. Sluimerende storingen en veroudering / slijtage zijn andere belangrijke oorzaken. Een abrupte stroomuitval betekent vaak dat computers en servers niet meer of niet goed opstarten, waardoor er geen toegang meer is tot de gegevens. Beschadigingen kunnen zijn ontstaan op fysiek of logisch niveau. Dit kan leiden tot verlies van data en onbereikbaarheid wat grote (financiële) gevolgen heeft voor het bedrijf en de bedrijfsvoering.

Explosies


Explosies met branden als gevolg zijn niet aan de orde van de dag, maar komen in ons land toch regelmatig voor. Ontploffingsgevaar ontstaat in alle bedrijven waar brandbare gassen, vloeistoffen of poeders worden gebruikt en waar een (onverwachte) ontstekingsbron aanwezig is. In het bijzonder bij de opslag en verwerking ervan. 

In de afgelopen jaren waren er bijvoorbeeld explosies in een schakelkast, laboratoria, mestsilo’s of in de petrochemische sector. De gevolgen zijn meestal enorm: weggevaagde gebouwen, rondvliegende delen, het vrijkomen van giftige stoffen en helaas vallen er ook vaak slachtoffers.

Feiten, cijfers & faillissementen


In 2017 waren er twintig calamiteiten waarbij schadelijke stoffen als asbest vrijkwamen. Bij graafwerkzaamheden ging er 32.858 maal iets mis in de grond, wat leidde tot gaslekken of (grote) kabelbreuken. In Nederland kwamen in 2017 – vaak door graafwerkzaamheden – 350 gaslekken voor en waren er nog eens 2000 branden te tellen bij kantoren, bedrijven, fabrieken, opslag, chemie. Branden met een schade van meer dan een miljoen euro kwamen 150 keer voor, met een totale schade van 470 miljoen euro. Stroomstoringen kwamen 169.323 keer voor.

Voor ondernemingen zonder Business Continuity Plan zijn calamiteiten grote bedreigingen. Vaak nog onderschatten ze de gevolgen van dergelijke rampen. De verzekering vergoedt veel, maar niet de gevolgschade. Bij (telefonische) onbereikbaarheid stappen prospects over naar de concurrent en leidt tot een evident verlies aan potentiële inkomsten. Het verlies van data kan bijvoorbeeld grote (financiële) gevolgen hebben voor een bedrijf en de bedrijfsvoering. De cijfers voor zich: in het eerste jaar na een calamiteit gaat 40 procent van de MKB-ondernemingen die hun fysieke uitwijk en IT-back-up niet op orde hadden failliet, in het tweede jaar na een ramp is dat zelfs 60 procent.

Het is daarom van groot belang dat een bedrijf weer zo snel mogelijk kan beginnen met de belangrijkste bedrijfsprocessen. Dat voorkomt verlies van marktaandeel en dat klanten overstappen naar een andere leverancier of dienstverlener. Een goed continuïteitsplan en kunnen gebruikmaken van een goed uitgerust uitwijkcentrum met uw eigen IT-infrastructuur voorkomt deze problemen.